| |
Chrest Vakfı, sosyal eylem ve toplumsal katılımın, daha adil, eşitlikçi ve hoşgörülü bir toplumun oluşmasına katkı sağladığına inanır. Vakıf, kaynaklarını yoğun olarak Türkiye’de toplumsal cinsiyet eşitliğini artırma ve sanat ve kültür aracılığıyla iletişim ve diyalogu geliştirme odaklı çalışan sivil toplum kuruluşlarına yönlendirir.
Yetmiş milyonu aşan nüfusuyla Türkiye, toplumu ve tarihinin getirdiği zorlukları ve umutları bünyesinde buluşturan, engin ve çeşitliliği barındıran bir ülkedir. Türkiye geçtiğimiz yıllarda demokratik önlemler benimseme yolunda ciddi ilerlemeler kaydetmiş olsa da, hala çeşitli ve köklü bir dizi sosyal, siyasal ve ekonomik sorunla karşı karşıyadır. Toplumun üstesinden gelmesi gereken zorlu sorunların çoğu bölgesel farklardan, cinsiyet eşitsizliklerinden ve eğitim standartlarının
yeterli olmamasından kaynaklanmaktadır.
Bazı olumsuzluklar devam etse de, son yıllarda sivil toplum, Türkiye’de sorun çözme ve toplumu geliştirme konularında etkin rol oynayan bir aktör olduğunu göstermiştir. Geçen yıllarda pek çok alanda sivil toplum kuruluşlarının kaydettiği önemli gelişmeler, toplumdaki yaygın sorunları ele almak konusunda çok önemli imkanlar sunmaktadır. Chrest Vakfı kadınların güçlü ve bağımsız, çocukların ise güvende ve umutlu olabileceği, kültürel çeşitliliğin önemsendiği ve değer verildiği bir geleceği hayal etmektedir. Vakıf, bu geleceği kurabilmek için Türkiye’deki sivil toplum örgütlerinin enerjisine, yeteneklerine ve adanmışlıklarına güvenmektedir.
Vakıf, mütevazı maddi desteklerle sivil toplum kuruluşlarına yeni fikirleri uygulamaları, ortaklıkları destekleme ve geliştirme yolunda fayda sağlayabileceğine, bu şekilde de kadınların ve tehditlere açık diğer grupların yaşamlarında ölçülebilir etkilere yol açabileceğine inanır. Kaynaklarını Türkiye’deki çeşitli faaliyetleri desteklemeye yönlendirebilecekken, Chrest Vakfı kadınları desteklemek, hoşgörü ve karşılıklı anlayışın yerleşmesini sağlamak, yeni bir bakış açısını teşvik etmek ve yaratıcı potansiyeli
güçlendirmek açısından kadın hareketinin ve kültür alanının oynadığı rolün
önemine inanarak, bu sahaların uzun vadede kurumsal kapasitelerini geliştirmek amacıyla kullanmayı tercih etmiştir.
Chrest Vakfı sağladığı maddi desteği, ağırlıklı olarak iki program alanına yoğunlaştırır: Cinsiyet Eşitliği ve Sanat ve Kültür Yolu ile İletişim ve Diyalog. Vakıf, toplumsal cinsiyet
eşitliği ve sanat dışında başka konularla da ilgilenir; bu konulara yönelik destek, Özel Projeler adı verilen başka bir program aracılığıyla sağlanır. Vakıf, Türkiye’nin dört bir yanında çeşitli faaliyetleri destekler, ancak zaman zaman Kıbrıs ve Kafkaslar gibi yakın çevredeki programlara da destek sağlar. Türkiye sınırları içinde çalışan örgütlere, özellikle de hizmet verdikleri toplumlarla konumlanmış olan örgütlere öncelik tanınır.
Vakıf, cinsiyet eşitliğinin sağlanması ve toplumsal uçurumların karşılıklı anlaşma yoluyla aşılması yolunda en faydalı etkiyi, sivil toplum altyapısını inşa ederek ve güçlendirerek sağlayabileceğine inanır. Bu yüzden de başlıca iki ana alanda altyapının güçlendirilmesini hedefleyen programları—kadın hareketi ile iletişim ve diyalogun artmasından faydalanacak kültürel alanları—aşağıdaki sivil altyapı boyutlarına göre değerlendirilir.
Sivil Altyapı
Sağlıklı bir sivil altyapının hangi unsurlardan oluştuğuna dair çok çeşitli yorumlar olsa da, Vakıf çalıştığı alanlarda gelişme ve başarı kaydedilebilmesi için kaynakların en iyi nerelerde kullanılabileceğini değerlendirirken, başlıca şu faktörleri göz önünde bulundurur:
Vizyon: Alan iyi ifade edilmiş bir vizyon ve gündeme sahip mi? Bu vizyon toplum genelinde yankı bulan bir vizyon mu? Strateji: Alan değişim konusunu ve değişimin sağlanması için gerekli adımları stratejik bir şekilde ele alıyor mu? Liderliğin Geliştirilmesi ve Kurumsal Ağların Oluşturulması: Alan, çeşitli ve farklı düzeylerde liderliği destekliyor mu? Alanda “şemsiye örgütler” mevcut mu? Kapasite: Alan, stratejisini başarıyla yürütebilecek beceri ve bilgiye
sahip mi? Sürdürülebilirlik: Alan, uzun vadede sürdürülebilir olması için gerekli yapısal ve maddi düzenlemelere ilişkin planlar yapıyor mu? *
Vakıf, bu düşünce çerçevesinin devamında, aşağıdaki amaçları yerine getiren cinsiyet eşitliği ve kültür konulu projeler arayışındadır:
Program alanına genel anlamda katkıda bulunan bilgi ve öğrenme fırsatlarını geliştirmek; Program alanına veya programın genel hedeflerine fayda sağlayan maddi kaynak ve ortaklık olasılıklarının ölçek, kapsam ve çeşitliliğini artırmak; Örnek oluşturacak (VEYA sivil alanda liderlik potansiyeli içeren) yenilikçi uygulamaları desteklemek; Yerelde toplum liderleri ve daha genel anlamda program alanıyla bağlantıları destekleyen yerel ve sivil yenilikleri güçlendirmek; Gündem oluşturma çabalarını desteklemek.
Benzer yaklaşımları yansıtan projeler geliştirmiş sivil toplum örgütleri, proje önerilerini Vakfa sunabilirler ( burayı tıklayın). Aşağıda, Vakfın çalıştığı ana sahalara dair daha ayrıntılı bilgiyi ve Vakfın halen desteklemekte olduğu girişimlerden bazı örnekleri görebilirsiniz. Sağlanan maddi desteklerin tam listesini bu web sitesinde bulabilirsiniz ( burayı tıklayın).
* Chrest Vakfı bu çerçevenin geliştirilmesinde New World Vakfı’nın “Funding Social Movements: The New World Foundation Perspective” adlı yayınından faydalanmıştır.
Program 1: Cinsiyet Eşitliği
Cinsiyet eşitsizliği Türkiye’de hâlâ ciddi bir sorundur; eğitime erişim, aile içi şiddet ve diğer şiddet türlerine maruz kalma olasılığı ve siyasi katılımın önündeki engeller, kadınları toplumsal, ekonomik, siyasi ve kültürel yaşamın dışında tutan bir ortamın oluşmasındaki güçlüklerin sadece bir kısmını oluşturur. Yeni yasal düzenlemelerle hukuki durum oldukça değişmiş olmasına rağmen, toplumsal ve kültürel ortam hala erkek egemendir ve kadınların haklarından ve fırsatlardan tam anlamıyla faydalanabilmelerini önlemektedir. Chrest Vakfı, Türkiye’deki kadın hareketinin kapasite ve etkisini güçlendiren çabaların destekçisidir.
Chrest Vakfı, Kadın Emeği ve İstihdamı Girişimi’nin (KEİG) çalışmalarını desteklemek amacıyla, Kadın Girişimciler Derneği—Kadın Fonu (KAGİDER) aracılığıyla bir projeye destek sağlamıştır. KEİG, kadın istihdamı alanında uzmanlaşmış ve Türkiye kadın hareketine dahil akademisyen ve aktivistlerden oluşan bir gruptur. Kadın hareketi bugüne kadar ağırlıklı olarak hak, eğitim ve şiddet karşıtı girişimlerin üstünde durmuş, istihdam konusunu gerektiği kadar ele alamamıştır. Ama işgücünün ve toplumsal katılım olgusunun çeşitli alanlarının Türkiye ile Avrupa Birliği arasında müzakere edildiği şu günlerde, önemli politika değişiklikleri için baskı uygulama ihtiyacından öte, kayda değer bir fırsat söz konusudur. Sağlanan maddi destek, kadınlara yönelik istihdam politikalarının yeniden biçimlendirilmesine ilişkin daha özgün bir yaklaşım ve strateji geliştirilmesini amaçlayan bir dizi araştırma ve diyalog çalışmalarına yöneliktir.
KA-MER, Chrest Vakfı’nın uzun vadeli ortaklarındandır. KA-MER’in Güneydoğu Anadolu bölgesindeki çalışmaları öncü niteliktedir; aile içi şiddet konusundaki çalışmalarının yanında, kadınların bağımsızlığını destekleyen girişimci yaklaşımlar da geliştirir. KA-MER, bölgedeki kadınların karşı karşıya olduğu köklü kültürel engelleri aşmak için
öncelikli olarak bilinç yükseltme yönteminden faydalanır. Kadınlar, kadınları güçlendirmeyi amaçlayan, öz saygıya ve kişinin kendini değerlendirmesine odaklanan bir dizi yoğun çalışma grubuna katılır. KA-MER ayrıca kadınlara kendi işyerlerini kurma olanakları sağlayarak da kapasitelerini daha da geliştirmelerine fırsat tanır. Hem ulusal, hem de yerel çapta çalışan örgüt, Türkiye kadın hareketinin en önde gelen kuruluşlarından biridir. KA-MER ağı kuruluşundan bugüne kadar bölgedeki yirmi üç kente yayılarak, farklı alanlardaki kadınlara ulaşıp destek sağlamıştır ve sağlamaya da devam etmektedir.
Projelerin tümünü görmek için buraya tıklayın.
Program 2: Kültür ve Sanat Yolu ile İletişim ve Diyalog
Bu program karşılıklı anlayış ve hoşgörüyü destekleyen, yenilikçi kültürel girişimler vasıtasıyla diyalog ve iletişimi geliştiren projelere maddi destek sağlar. Chrest Vakfı pek çok durumda, eleştirel bir bakış açısını ve toplumlar arası bilgi alışverişini destekleyen çabalar sayesinde zorlu sosyal koşullarla yüzleşmenin ve bu koşulları aşmanın mümkün olduğunun farkındadır.
Chrest Vakfı karşılıklı anlaşmayı desteklemek için birçok yöntem kullanır, bunlardan bir tanesi kültürel faaliyetlerin geliştirilmesini sağlayan projeleri desteklemektir. Bu projeler karşılıklı anlaşmayı farklı kültürel grupları bir araya getirerek, yeni seslerin duyulmasını sağlayarak, sorular sorarak ve alternatif düşünme biçimleri önererek sağlarlar.
Vakıf bireysel sanat projelerine destek sağlamaz; belli bir konuyu ele almak, köprü kurmaya yönelik çalışmak veya kültür alanındaki genel ihtiyaçlara yönelmek isteyen sanatçı ve/veya aydınları bir araya getiren toplu çalışmalara destek vermeyi tercih eder.
Chrest Vakfı, kültürel stratejilerin yerelde nasıl biçimlendiğine ve uygulandığına dair yeni yaklaşımlar üretmek üzere Türkiye’deki kültür politikası çerçevesi hakkında araştırmalar yürüten İstanbul Bilgi Üniversitesi’ne destek sağlamaktadır. Kültür politikaları konusu Türkiye’de
nispeten yeni ele alınan bir konu olduğundan, bu sürecin ilk aşaması kuşkusuz araştırma ve analiz olacaktır. Araştırma sürecinde ele alınacak konulardan bazıları, belli bazı kentlerde yerel düzeyde yaşanan zorlukların analizi, toplumsal dışlanma ve göç yüzünden ortaya çıkan ikilemler, kentlerdeki kültürel gelişime dair yaklaşımlar ve Avrupa-Türkiye kültürel entegrasyon sürecidir. Proje sonunda, ana ortak olan Anadolu Kültür (aşağıya bakınız) tarafından kültürel politikalara dair daha geniş bir girişim çerçevesinde ele alınan faaliyetleri tamamlayan nitelikte bir yayın hazırlanacaktır. Avrupa Kültür Vakfı’nın de destekçisi olduğu bu faaliyetlerde, Anadolu’da altı kentte önemli paydaşlarla halen süren diyalog ve paylaşım, yerel düzeyde yöneticilerle kültür aktivistlerini gelecek kültürel stratejilerini tartışmak üzere bir araya getiren yuvarlak masa toplantılarının ön çalışmaları ve bir de eğitmenlerin eğitimi dahildir.
Anadolu Kültür’ün (AK) ana misyonu, Anadolu’nun dört bir yanında kültür programlarının paylaşımı ve yaygınlaşması ile, sanatsal üretimin desteklenmesidir. Bölgesel farklar Türkiye çapındaki kentlerde sadece ekonomik yaşamı değil, toplumsal ve kültürel yaşamı da etkilemiştir. Bu eşitsizlikleri ele alırken kültür olgusunun vatandaşlık, kimlik ve toplumsal uyum konularının tartışılması ve ilerletilmesinde, özellikle de hızlı değişimin ve bu konularda sorunların yaşandığı yerlerde önemli bir unsur olabileceğinin göz önünde bulundurulması şarttır. Chrest Vakfı, AK’nın Diyarbakır Sanat Merkezi ve Kars Sanat Merkezi’ndeki çeşitli faaliyetlerini desteklemenin yanı sıra, sanat projelerinin Anadolu’nun Hakkari gibi diğer kentlerine de ulaştırılması çabalarını da destekler. Bu projeler fotoğrafçılık ve film yapımı konusunda yoğun çalışma grupları gibi faaliyetler ile, akademi, yerel yönetim, aktivistler, sanatçılar ve iş hayatındaki insanlar gibi özel ve kamusal sektörün çeşitli aktörleri arasında destekleyici bir ağ kurulmasını ve tartışma alanları yaratılması aracılığıyla yereldeki genç sanatçılara kendilerini ifade etme fırsatları sunmayı amaçlar. Ayrıca Kafkas ülkelerindeki ortaklarla, ilişkileri ve karşılıklı anlayışı geliştirmeye yönelik ortak projelerin yürütülmesi için de destek sağlanır. Yerevan ile İstanbul arasında bir köprü kurmayı amaçlayan ve bir grup Türk ve Ermeni fotoğrafçıyı bir araya getiren Merhabarev adlı serginin ve kataloğun yayımlanması projesi desteklenen çalışmalara bir örnektir.
Projelerin tümünü görmek için buraya tıklayın.
Program 3: Özel Projeler (başvurular sadece davet üzerine yapılıyor)
Vakıf temel olarak cinsiyet eşitliği ile sanat ve kültür alanlarında çalışır, ancak kalkınmaya yönelik başka alanlarda, özellikle de Vakfın temel değerlerini bünyesinde barındıran yenilikçi ve gelecek vaat eden yaklaşımlara da destek sağlar. Vakıf şu sıralarda risk altındaki çocuklarla ve kırsal kalkınma alanlarındaki çalışmalarda yeni yaklaşımlar uygulayan iki örgütü desteklemektedir.
Risk Altındaki Çocuklar / Çocuklar Aynı Çatı Altında Derneği
Çocuklar Aynı Çatı Altında Derneği (ÇAÇA) başlıca olarak Diyarbakır’ın Ben-u-sen mahallesinde Gönüllü Abi-Abla programını uygulamaktadır. Program üniversite öğrencileri ile yaşları 5-15 arasında değişen 550’den fazla çocuğu eşleştirmiştir. Programın amacı uygulamaya katılan çocukların iletişim becerilerini güçlendirmek, marjinalleşme duygusunu hafifletmek ve cinsiyet rollerini nasıl algıladıklarını ve anladıklarını görmek, dönüştürmek ve değiştirmektir. Risk altındaki çocuklara yönelik uzun vadeli, tabanda örgütlenmiş pek fazla programın mevcut olmadığı Türkiye’de, ÇAÇA önemli bir yaklaşım oluşturmaktadır. Çocuklarla çalışırken kullanılan önemli yöntemlerden biri, sanatı temel alan faaliyetlerdir; ÇAÇA bu konuda geliştirdiği uzmanlığı, bölgedeki başka örgütlerle de paylaşmaktadır. ÇAÇA uzun vadede, bu konuda kamuoyu oluşturarak ve risk altındaki çocuklarla çalışmada yenilikçi yaklaşımları ortaya koyan pilot projeler uygulayarak, yerel ve ulusal düzeyde çocuklara ilişkin politika ve uygulamaları etkilemeyi amaçlamaktadır.
Kırsal Kalkınma / Kalkınma Merkezi Derneği
Kalkınma Merkezi (KM), Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde cinsiyet
eşitliği, kentsel yoksulluk, iş geliştirme, kırsal kalkınma, iletişim ve medya konularında belli bir birikime sahip, kalkınma konusunda uzman bir grup tarafından kurulmuştur. KM, 2007’de kırsal kalkınma alanında üç yıllık kapsamlı bir girişim başlamıştır. Diyarbakır yakınındaki dört köyde saha araştırması ön çalışmalarını tamamladıktan sonra KM söz konusu köylerde, okuryazarlık kursları ve bilgisayar eğitiminin yanı sıra ekin yetiştirme ve hayvan üretim teknikleri gibi çok geniş bir yelpazeye yayılan programlar vasıtasıyla yaşam kalitesini artırmayı hedefleyen kapsamlı bir proje geliştirmiştir. Uygulanan yöntemler köy halkının geçim kaynaklarını artırırken, bir yandan da yoğun eğitim programları ve köy önderlerinin gelişimine katkıda bulunarak önemli bir model yaratmaktadır. Modelin Türkiye’de politika geliştiren ve uygulayanlara önemli bir altyapı ve öneri sunması beklenmektedir.
|
|
